Miro 13-beršenqo ćhavo bikindăs i gitara kaj lesqo dad mukhlăs lesqe, te kinel stolco pe kola vaś jekh ćhaj, numa i policia avili te phenel manqe savi ćaćimos sas palal lesqi zor

Jekhto kotor — O dives kana i gitara nas maškar o ziduri, thaj miro ćhavo na dikhlăs manqe ande jakha

— Tu san i daj le Markosqi?

O policaj phendăs kodja pe miro prago, and-o šudro aver dives, kana me inkeravas ande vasti jekh taça kafe savo naj kerdilo ni te pivel, ni te šudel. Lesqe palal sas jekh aver policajka, terni, laqe jakha šukar, numa pharipnasar pherde. Ande lesqe vast sias jekh mapa, thaj ande odova momento mange sas šajutno te ašavav te merav, ke kana i policia avel tuke khere pe 7:15 and-o savato, naj katar laćhi vorba.

— So kerdăs muro ćhavo? — manglem te phenav zurales, numa muri glaso avili tikni.

O policaj dikhlăs manqe na sar pe jekh došali daj, numa sar pe jekh manuš kaj si te avel gata vaś phari ćaćimos.

— Lesqo nav si Marko Petresku?

— Si. Kothe si? Ande škola? So avilo?

Marko sas 13-beršenqo. Jekh tikno baro ćhavo, kana me dikhas les, butvar phenavas ke vi lesqo dad sas avri andar o kher, numa lesqi lumia sas andre lesqe jakha. Lesqo dad, Adrian, merdăs kana Marko sas inke trin berš. Na maj mukhlăs lesqe but butvari, numa mukhlăs jekh gitara: jekh purani, šukar, kalo-bruni gitara, savo sas lesqo majbaro barvalipen. Andar odova dives, Marko na sovel butivar bi te inkerel la paše peste. Kana sas xoljariko, bašel lokhes. Kana sas lošlo, bašel. Kana sas darando, bašel samo jekh melodia kaj lesqo dad sikavdăs lesqe: “Na bister kana o drom si tunjariko.”

Aver daja save avenas khere ćhavorrenca phenenas manqe:

— Tu si baxtali, Sara. Marko si tikno laćho. Na kerel problemi.

Me asavas, numa me džanavas so naj dikhen. Marko sas laćho, čak but laćho vaś akaja lumia. Vov na mangelas konflikti. Na phenelas kana vareko dukhal les. Na mangelas pesqe ni jekh nevo telefoni, ni nevi jaketa, ni patike kaj aver ćhave sas len. Samo jekhvar rovelas: kana jekh ćhavo ande škola phaglăs lesqi gitara o thagar p-os portret le dadesqo, thaj phendăs: “So tu keres pes baro muzikanto? Tu san ćhavo bi dadesqo.”

Odova rat Marko sovdăs tele p-o podo paše gitara, sar te šaj voj lelesas sa lesqo dukh.

Kana policia avili, miro šero džaslo direktno kote.

— So avilo le Markosa? — phendem. — Na phenel mange ke leske…

— Leske naj kerdino khanči našul fizikane, phendăs i policajka sigo. — Vov si sigurno. Si ande škola akana, le socialno asistentosar thaj le direktorisa. Numa amen trubul te vakeras tumencar anglal.

— Anglal so?

O policaj vazdăs i mapa.

— Anglal te šunen so vov ćaćes kerdăs.

Muri vasta šudrile. Phendem lenge te aven andre, numa na bešlem. Na šaj bešavas. Miro kher and-o minuto parajlo manca: o sofa kote Marko xal cerealuria, o rigo kote i gitara avri sas sagda, o zid k-o savo lesqo dad sas ande foto, zuralo, asajindo, bi džanindoj ke lesqo ćhavo jekh dives ka bikindas i maj dragi buti te kerel jekh aver manuš te phirel.

Ke, sa arakhlăs anglal i policia, me arakhlom ke i gitara našti sas.

Eri rat, palal o večera, dikhlom le rigoste k-o Markosqo soba. O časo sas dešujekh thaj duj desh minuta. Vov na sovelas. Bešelas po podo, opral jekh purani kutija, džangalo andar i guitarenqi prodavnica. Ande jakha sas rovenqe semnuria, numa kana me phendem:

— Kaj si i gitara?

Vov na phenel khanči.

— Marko.

Vov astardăs pesqe vastorren sar kana sas tikno.

— Mamo, me kerdes jekh buti. Na šaj phenav akana.

— Tu bikindăs la?

O dukh avilo p-e lesqi muj, numa vov numaj nakhlăs o šero.

— Vaš kaste?

— Vaš Lina.

Lina sas lesqi klasako amala. Jekh ćhaj 13-beršengi, lungo bal, šukar asavipe, thaj jekh stolco pe kola kaj sas phuro, phaglo, thaj butvar aćholas ande korridoros sar jekh šudel mašina. Man dikhlom la duj-trinvar kana džavas te lavav Marko andar škola. Voj asalas sagda, numa o asavipe na avilas po agor le jakhenqo. Sar jekh ćhaj kaj sas siklili te na rovel anglal manuša.

— So si Linas? — phendem.

Marko dikhlăs tele.

— Laqo stolco phagľilo. I daj laqi na si laqe love vaś aver. I škola phendăs ke si fondacija, numa nikana naj areslo khanči. Akana o čhave ćerenas laqo video kana o stolco aćholas. Vov… vov phendine laqe “princese bi pajesqi” ke trubul te phirel sar savorre, te na avel ande amaro drom.

Vov inkerdăs pes, sar te na džal angle and-o rovipen.

— Me na šaj dikhlom majbut.

— Thaj tu bikindăs i gitara.

— Me manglem te kerav la te na ačhel ande korridori bi miškimosqo.

— Tu san trinadeš berš! — phendem, thaj muri glaso sas majxoli sar mangavas. — Tu na šaj bikes buti save tuke dad mukhlăs! Tu na šaj les sa pe tute te spasares savorren!

— Voj na sas savorren, mamo. Sas Lina.

Ekh minut na phendžom khanči. Odova lačho, tikno, pharo lačho ćhavo dikhelas pe mande bi te peske pardon mangelas, numa vi bi te ladžalas. Ande lesqe jakha sas jekh buti kaj mangelas te phagel man: vov kerdăs so me sikavdăs lesqe te kerel, thaj me akana xoljarikos sasma leqe.

— Keci love arakhlăn? — pučlem lokhes.

— Naj dosta vaś nevo električno stolco, numa dosta vaś jekh šukar dujto-vast stolco. O manuš ande magazino phendăs ke si zurales laćho. Vov… vov dikhlăs i gitara thaj manglas te del majbut love sar molasas. Phendăs ke sas šukar buti.

— O manuš?

— Muro profesor le muzikako avelas manca. Me na kerdo korkoro.

Akava phendino mangle majlokho. Numa o dukh ajći na gelo.

— Sar šaj tu na phendes mange? — phendem.

Marko dikhla o muro, pashavre foto le dadesqe.

— Ke džanavas ke tu phenesa na. Thaj, mamo… kana vareko si ande stolco savo phagel pes sakova dives, vov na šaj ažukarel kaj aver manuša avenas “gata.”

Me xoljarikani sas. Dukhalim. Daralim. Thaj na džanavas so te kerav le ćhavesa savo sas maj laćho katar me.

— Ande tiri soba — phendem. — Akana. Kalako vakera.

Vov gelo bi vorba. Me ačhilom ande korridori, dikhindoj o than kaj i gitara sagda ačhelas. Sar te o kher naj sas kompleto bi laqe.

Aver dives i policia aštili pe prago.

— Trubul te džav e školate? — pučlem.

— Si majlaćhe, phendăs i policajka.

And-e mašina, me ačhilom sar barfali jag. Miro šero pherdo sas pučimata. Da li Marko čordăs love? Da li o magazino del complaint ke jekh minor bikindas instrumenti? Da li kerdăs vareko problem vaś stolco? Da li Lina si dukhavdi? Sa droma sias pherde paja, thaj svako semaforo sas sar novo dukh.

Kana areslam e školate, dikhlom Marko and-o koridoros. Bešelas pe jekh banko paše direktoriako ofiso. Lesqe paše sas Lina, ande nevo stolco pe kola, šukar, kalo, zurales, kaj avelas te miškil lokhes. Laqe jakha sas rovipnasar pherde. Marko dikhla man, aštilo, numa na avilo mandar. Sar te avelas te phagel, kana me dikhas les.

— Mamo…

Na džanavas so te phenav. Mangavas te astarav les, mangavas te phenav “sar san tu pilo?”, mangavas te rovav vaś i gitara. Numa anglal te kerav khanči, o direktor avilo avri: gospodin Marin, jekh manuš kaj sagda xal kravata thaj pherdo vorba andar “disciplina”.

— Gospodo Petresku, mišto ke avilen. Akava si seriozno.

— Sosqe policia si kathe? — phendem.

O direktori phendas, pherdo nervi:

— Tumaro ćhavo thaj akaja ćhaj kerdine jekh bari konfuzija. Si vorba andar love, andar fondacija, andar… andar akuzacije save na si trubuj te keren ćhave.

I policajka dikhlăs les.

— Na si numaj ćhave, gospodin direktori. Si dokumenti.

Marko vazdăs o šero.

— Mamo, me na kerdem khanči našul.

Me dikhlom les. Thaj andar sa muri dar, jekh tikni glaso ande mande phenel: “Akhar les anglal. Na ker sar aver manuša.”

— Phen mange — phendem. — Sa.

Dujto kotor — O stolco, i chache dokumentura thaj o ćhavo kaj sikavdăs le bare manušenge so si lačhipen

Amen bešlam and-o ofiso le direktorosqo. Palal lesqo birou sas jekh baro portreti la školako, thaj p-e rig jekh plaka: “Ande amari škola sakones si than.” Man avilo te rovav thaj te asav ek jekhe vrjama. Ke Lina, paše peste and-o stolco, sas jekh ćhaj kaj duj berš sutas “sakones si than” kana laqe stolco phagelas and-o lifto, kana o rampo sas ande planuri numa na kerdino, kana o ćhave phenenas laqe te na avel ande ekskursia ke “but komplikovano”.

Marko ačhilo ande anglal muri rig, lesqe vasta ande džinsosqe džepuria.

O policaj puterda i mapa.

— Tumaro ćhavo avilo kalake ko amaro lokalno staciono.

— So? — phendem. — Marko!

— Na korkoro, phendăs vov sigo. — Profesorinasa Elena, i profesorka le muzikako.

I profesorka, jekh phuri ćhaj, terni ande muj, kaj sagda kerel koncerturia ande škola, bešelas ande korn. Laqe jakha sas rovele.

— Me gelom lesa — phendăs voj. — Vov manglăs man te na phenav tumenđe dži kana na džanel so si ćaćes. Me našti garav akava majbut, Sara. Pardon.

— So garaven? — phendem.

O policaj ingerda avri duj papira.

— Tri čhon angle, i škola organizisardăs fondacija online vaś te kinel električno stolco pe kola vaś Lina Andreescu. Ćidinde majbut sar deš-mij euri.

Linaqi daj, kaj na dikhlom pe agor, ačhili paše o vurma, lesqi kaputa drabardili p-e plećo, o muj pherdo ladž thaj dukh.

— Mange phendine ke love inke naj aresle — phendăs voj lokhes. — Phendine ke si dokumentura, aprobari, banko…

O direktor xasarda o glas.

— Savoro administrativno sas pe drom—

O policaj vazdăs vast.

— Mišto. Numa vaš jekh minor ćhavo, o drom sas but maj saral.

Me dikhlom Marko.

— So kerdăn tu?

Vov nakhlăs o šero tele, sar te sas vov došalo ke but o lačhipen si phari.

— Ando dives kana Linaqo stolco phagľilo, me gelom te rodel ande internet keci mol jekh aver stolco. Arakhlom o sajto kaj i škola phendăs ke kerdăs objednávka. Sas p-o plakat p-e zid: “Kinas stolco andar MedLife Ortopedica.”

— Thaj?

— Me gelom kote palal škola, profesorka Elena manca. Manglem te dikhel jekh dujto-vast stolco. O manuš ande magazino, gospodin Toma, pučhlăs mange vaś kaste. Kana phendem “Lina Andreescu andar škola 17”, vov ačhilo čudime. Phendăs ke i škola sas avili khanči kana maj angle, numa na kinde khanči. Numaj mangline faktura proforma, so palal paruvasardine.

— Paruvasardine? — pučlem.

O policajka phendăs:

— Fake invoice. Documento kerdino te sikavel ke o stolco sas kinda, numa o realno love gele aver konto.

O direktori uštilo.

— Akava naj dokazano!

I policajka dikhlăs les šudre.

— Akanak thaj von vakerena tumencar ande aver soba.

Miro šero čiravelas. Dikhlom Marko sar na avri jekh ćhavo, numa sar jekh tikno manuš kaj andar pesqi lačhi inima nakhlo ande bari lumia le bare manušengi thaj arakhlăs gož.

— Thaj i gitara? — phendem.

Marko rovde lokhes.

— Me bikindem la te kinav jekh stolco te Lina na ačhel majbut ande koro. Numa o gospodin Toma phendăs ke bi faktura. Me manglem te avel ande muro nav? Vov phendăs ke na, ke me minor. Atunči profesorka Elena kerdas o papiri pe laqo nav, numa me dija love. Kana vov kerda faktura, me dikhlom pe kompjuteri jekh purani faktura la školake. O číslo naj sas lačho. Gospodin Toma dikhla thaj phendăs ke odova dokumento naj avel lendar.

O policaj vazdăs jekh USB stick.

— Tumaro ćhavo na areslo amende numa vorbasa. Vov adusardăs printuri andar fondacija, fotografii le plakatosqe, mesaji andar klasako grupo kote ćhave rovenas k-e Lina thaj phenenas ke “direktori xala o stolco”, thaj video kote jekh manuš andar administracija phendăs: “Kana o lende na molčin, o love našti pučhena.”

Muri vušt sukel.

— Marko… tu kidăn sa akava korkoro?

Vov dikhlăs pe profesorka.

— Na korkoro. Numa me šundem savoro anglal.

I profesorka Elena phenďăs:

— Vov avilo mande duj kurke maj angle. Manglăs te džanel sar te sikavel o dokazuri bi te kerel problemi. Me gelom le magazinoske lesa. Kana dikhlem so si, na šaj maj ačhavas.

Lina ačhili ćhuri, lesqe vastora pe kola le nevo stolcosqe.

— Marko na mangelas te phenel mange ke bikindăs i gitara — phendăs voj lokhes. — Me arakhlom kaj i gitara naj sar kana phendăs mange: “kana tu maj na ačhes ande korridori, me maj ašav drom te bašel.” Me phučhlom lesqe so znacil. Vov phendăs: “Možda o bašalipen šaj avel ande aver forma.”

Me nashtisardem majbut. Rovilem. Na bare glaso, numa rovilem sar daj kaj dikhel pesqo ćhavo barvol sigo, but sigo, ande lumia kaj na sas trubuj te marel pes.

O direktori mukhlăs pes po stolco, loljavdo.

— Savoro akava si ande deliberație. Na trubul te avel drama. O fonduri—

— Drama? — phendem.

Muri glaso avili lokhi, numa ande late sas sa o rat, sa i gitara, sa o dukh le ćhavesqo.

— Jekh ćhaj ande tumari škola bešelas ande phaglo stolco, kana o love vaś laqo nevo stolco našle. Miro ćhavo bikindăs i gitara le dadesqi, ke tume, bare manuša, na kerdinen tumaro buti. Thaj tu phenes drama?

O policajka dikhla man. Numa na ačhavdăs.

O direktori na maj phendăs khanči.

Odova dives, o ofiso pherdilo manušendar. Avenas aver policaj, administratora, inspektora andar škola, Linaqi daj, profesoruria. Marko bešelas paše mande, numa na me inkeravas les, vov inkeras man. Kana o policaj manglăs te vakerel lesa sar minor witness, vov dikhla mande.

— Šaj tu ačhes manca?

— Dži pe agor, phendem.

Thaj ačhili.

Vov vakerdas sa. Sar Lina ande trin čhon drabardili and-o koridori kana laqo stolco aćhilo. Sar o ćhave kerdine video thaj thodine pe grup. Sar o direktori phendăs ke “na si love inke.” Sar jekh sekretarka phendăs k-e aver sekretarka ke “o konto sas khali.” Sar Marko rodelas ande internet, rodelas magazino, pučhelas profesorica, thaj avilo te džanel ke jekh plakat le fondacijako, pherdo šukar vorbencar, sas falšo drom vaś love.

Kana pučhle leske soske bikindăs i gitara maj anglal te džel policia, vov phendăs:

— Ke Lina trubujas stolco odova dives, na palal o procesi. Me šaj bešav bi gitara. Voj našti bešel bi kola.

I policajka nakhavelas piri vasta pe jakha.

Me šundem odova thaj andar mande kerdilo jekh bibaxtalo baxt: ke miro ćhavo, savo me daravavas ke si nasvalo bi la zor andar pesqi dobrotă, sas možda o najzoralo manuš k-o soba.

Aver duj kurke sas sar baro vijav le ćaćimasqo. O direktori suspendovime. I kontabila, kaj kontrolisardăs o konto le fondacijako, priznailăs ke transferurile gele pe firma laqe phralese. O phral kerdas “servicii consultanță” vaś rampuri save nikana na kerdile. O love kaj manuša dine vaś Lina pashile te avelas čorde kompletno, numa i policia ačhavdăs konto ande vreme. O magazino dija dokumentura. Gospodin Toma, o manuš kaj kindăs Markosqi gitara, avilo khere amende jekh rat.

Me putardem o vudar thaj dikhlem les vastesa ande jekh lungo futroalo.

— Mukhav akava kathe — phendăs.

Andar o futroalo sikavdili i gitara.

Muri glaso našli.

— Numa… vov bikindăs la.

— Na — phendăs o manuš. — Me na kindem la. Me garadem la. Dikhlem kana o ćhavo dija man la, sar dija jekh dilino ćiriklo pesqe jakhestar. Phenďom lesqe ke dava love sar “kupovina”, numa me registrisardem la sar depozit. Me džanavas ke sa ka avenes maj phares. Savorro drom me mangelam te dikhel o šero lesqe dadesqo kana lel la palal.

Marko ačhilo ande korridor, šokovime.

— Muri gitara?

O gospodin Toma asajlo.

— Tiri. Numa akana si la majbut historija.

Marko astardăs la sar te astarel pesqe dad. Vov rovde lokhes, phiravindoj pesqe angrusti pe draba, thaj me dikhlom ke i gitara naj sas numaj instrumento. Sas mosto maškar o ćhavo thaj o manuš kaj na šaj avelas majbut, numa kaj sikavdăs lesqe, bi vorba, te kerel lačhipen ande lumia.

Kana savoro avilo avri ande lokalno gazeta, manusha kerdine bare vorbi. “Hero ćhavo.” “Bari inima.” “Chacho amal.” Marko na kamelas sa kadala titluria. Vov phenelas:

— Me na sim hero. Me numaj na kamlem ke Lina rovel korkori.

Numa Lina phendăs jekh dives, kana bešelas ande amaro salon, and-o nevo stolco, pivelas sok ananasa thaj asalas le Markosa pe jekh video le katrenqo:

— Vaš mande, tu san hero. Te na kames akava lav, me phenava tuke aver: tu san muro drom.

Marko loljilo. Na phenďăs khanči. Numa palal kodoja gelo ande pesqi soba thaj bašla i melodia le dadesqi, o prvo jekhvar palal but divesa.

Škola parudili. Na sig, na perfektno, numa parudili. O fonduri akana kerenas kontrola externe. O rampuri kerdile. Ande koridor thodine jekh plakato kaj o ćhave kerde: “Kana dikhes varekas ačhilo, na nakh avri.” Lina kerdăs foto vaś plakato, Marko kerdas muzika vaś video.

O direktori na avilo palal.

Kontabila thaj laqo phral gelinde ande procesi. O love palalkerline. Linaqi daj arakhlăs jekh trajo maj lokho, ke komunita, kaj anglal dija love numa na pučhla kaj gele, akana rodelas te džanel, te ažutil. Varekon kerdas le Linasqe stipendija vaś rehabilitacija. Varekon kindăs laqe jekh adaptovime stolo. Varekon anelas man te xas. Jekh daj phendăs mange:

— Tu kerdăn šukar ćhavo.

Me dikhlem Marko, kaj phirelas paše Lina and-o koridor, i gitara pe le plećo, thaj phenďom:

— Na. Vov kerdăs man maj lačhi daj.

Ande rat, kana savorre sovas, me bešlem ande kuhinja thaj dikhlem o fotografiji le dadesqe. Phendom lokhes, sar te šaj šunel man:

— Adrian, tiri gitara gelo avri andar o kher te spasares jekh ćhaj, thaj avili palal barvaleder sar anglal.

Marko avilo paše mande. Na phučhlom les soske na sovel. Vov na phučhlăs man soske rovav.

Bešlam duj manuša ande lokho šundimos.

Palal jekh vrjama vov phendăs:

— Mamo, tu xoljarikani san manca inke?

Me astardem lesqo muj ande muri vasta. Lesqe jakha sas paše le dadesqe, numa saras lesqe: maj tikne, maj dorinde, maj phučhinde.

— Na, ćhavo miro. Me xoljarikani sim pe mande ke prvo dikhlem i gitara kaj našli, na o razlogos kaj gelas.

Vov nakhlo o šero tele.

— Me daralom ke tu phenesa ke dad na kamelas akava.

— Tiro dad? — phendem, thaj rovim thaj asaim jekhe vrjama. — Tiro dad bi bikinelas duj gitare, ako džanelas ke jekh ćhaj ka maj na ačhel korkori ande korridori.

Marko rovelas akana. Čorro, lačho, baro muro ćhavo.

— Me na manglem te avel policia.

— Na. Tu manglăn te avel ćaćimos. Policija numaj palal avili.

Vov bešlăs paše mande thaj thodăs pesqo šero pe muro plećo. Sar kana sas tikno. Sar kana o trajo inke sas jekh buti kaj me šajavas te kerav lokhi vaś les. Numa akana me džanavas: na šaj te rakhel les andar savore duhkaripena. Šaj numa te na phagav lesqi inima kana voj sikavel manqe sar te kerav o lačho.

Aver čhon, ande školako koncerti, Marko bašla pe scena. Lina bešelas anglal, ande pesqo stolco, laqe jakha pherde lichtosa. Kana Marko kerda o prvo akordo, sa sala ačhili ćhuri. Na ke vov bašel perfetto. Ke savorre džanenas keci mol sas odova šukar zvuko.

Palal melodia, Marko lel mikrofoni.

— Akaja gitara sas le dadesqi — phendăs vov. — Me bikindem la jekhvar, numa voj avili palal. Naj sa butia aven palal. Zato kana šaj te ažutisaren varekas, na ažukeren. Numa vi kana ažutisaren, pučhen vi sošqe vov trubul ažutipen. Ke butvar problemos naj and-o manuš savo bešel ande stolco. Problemos si ande manuša kaj dikhen thaj na miškilen.

Ande sala na sas ni jekh glaso.

Palal jekh sekund, Lina ačhili te klaskiri. Palal la, sa sala.

Me ačhilom p-e rig, vasta pe muj, thaj dikhlom miro 13-beršenqo ćhavo. Na sas maj tikno. Na odova rat. Sas jekh ćhavo kaj sikavdăs le bare manušenge ke lačhipen na si numaj sentimenti. Si akcija. Si dokaz. Si cena. Si gitara kaj tu mukhes andar vasta, te vareko aver šaj avel anglal pesqe dromesqe.

O aver dives kana i policia avili, me daralom ke avenas te phenel manqe ke muro ćhavo kerdăs vari so našul.

Von phendine mange ke vov kerdăs vari so me, ande muri dar, na šajom te kerav: vov dikhlăs jekh ćaćimos, na naślo lestar, thaj dija sa so sas lesqo maj drago, te kerel lumia jekh cikni maj čači.

Thaj andar odova dives, kana šunav i gitara ande amaro kher, na šunav numaj muzika.

Šunav o glas le ćhavesqo, kaj phenel mange: “Mamo, jekh manuš trubul te miškil kana aver manuš našti.”